Bu Hesap Neyi Gösteriyor?
Yukarıdaki taksit, girilen tutar ve vade için eşit taksitli ödeme planına göre hesaplanmıştır.
İşletme kredilerinde bu hesabın kapsamadığı kalemler şunlardır:
- Komisyon ve masraflar. Kredi türüne göre değişir.
- Teminat maliyeti. Kefalet veya ipotek işlem giderleri.
- Sigorta. Teminat gösterilen varlıklar için istenebilir.
- Vergi ve fonlar. Yasal kesintiler.
Ticari kredilerde ayrıca standart bir faiz oranı bulunmaz.
Oran, işletmenin mali tabloları, sektörü, teminat yapısı ve banka ilişkisine göre belirlenir.
Bu nedenle buradaki hesap, gösterge niteliğindedir.
İşletme kredilerinde dikkate alınması gereken bir başka konu, taksitin nakit akışıyla uyumudur.
Gelirin yıl içinde eşit dağılmadığı sektörlerde, ödeme planının gelir takvimiyle örtüşmesi gerekir.
Bazı bankalar mevsimsel ödeme planı sunar; taksitler gelirin yoğun olduğu aylara toplanır.
Uzun Vadeli Kredide Dikkat Edilecekler
Üç yılı aşan vadelerde, kredinin niteliği değişir.
| Unsur | Uzun vadede durum |
|---|---|
| Aylık taksit | Düşük; ödeme çok sayıda aya yayılır |
| Toplam faiz | Yüksek; faiz uzun süre işler |
| Borçlu kalma süresi | Uzun; yıllara yayılan yükümlülük |
| Erken dönem | Taksitin büyük bölümü faize gider |
Uzun vadenin en çok gözden kaçan yönü, ilk yıllarda borcun yavaş azalmasıdır.
Faiz kalan borç üzerinden hesaplandığı için, borç yüksekken faiz payı da yüksektir.
Bu nedenle ilk yılların sonunda, ödenen taksitlere rağmen kalan borç beklenenden fazla olabilir.
Bu durum, krediyi erken kapatmak veya teminatı satmak gerektiğinde önem kazanır.
Uzun vadede bir başka konu, gelir sürekliliği varsayımıdır.
Yıllara yayılan bir yükümlülükte, koşulların değişme ihtimali artar.
Bu nedenle uzun vadeli kredilerde acil durum fonu bulundurmak daha da önemli hale gelir.
Ara ödeme imkânı doğduğunda ise, erken dönemde yapılan ödeme en yüksek faydayı sağlar.
Büyük Tutarlı Kredide Süreç
Bu ölçekteki krediler, kapsamlı bir değerlendirme sürecinden geçer.
Süreçte yer alan adımlar şunlardır:
- Ayrıntılı mali inceleme. Gelir ve varlık yapısı incelenir.
- Teminat değerlendirmesi. Gösterilen güvence değerlenir.
- Onay kademesi. Karar üst yetki düzeyinde verilir.
- Belge yoğunluğu. Daha fazla evrak talep edilir.
- Uzayan süre. Başvurudan kullandırıma kadar zaman gerekir.
Bu ölçekte pazarlık payı ortaya çıkar.
Bankalar, büyük tutarlı ve teminatlı kredilerde standart tarifenin dışında oran sunabilir.
Faiz oranındaki küçük bir iyileşme, bu tutarlarda toplam maliyette büyük fark yaratır.
Bu nedenle birden fazla kurumdan teklif almak, harcanan zamanın karşılığını fazlasıyla verir.
Bir başka konu, uzun vadeye yayılan yükümlülüğün taşıdığı belirsizliktir.
Gelir koşullarının değişme ihtimaline karşı, ödeme kapasitesinde pay bırakmak gerekir.
Ayrıca sigorta ürünleri bu ölçekte daha anlamlı hale gelir; borcun aileye yük olmasını önler.